PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : نخستین فصل کاوشهای باستان شناسی قلعه کهنه طارم (فروردین 1388)



pars57
22 April 2009, 10:43 AM
اهداف
نخستین فصل کاوشهای باستان شناسی قلعه کهنه تارم، از فروردین ماه سال جاری با اهداف زیر آغاز و هم اکنون نیز ادامه دارد:

1. شناسایی لایه های گوناگون استقراری در این قلعه.
2. تعیین عرصه و پیشنهادحریم آن.
3. مستند نگاری آثار درونی وبیرونی قلعه که شامل تهیه پلان، نما، برش های طولی و عرضی از آثار معماری قلعه همچنین توصیف این گونه آثار است، که بدون کاوش و در سطح دیده می شود.
4. ثبت آثار و محوطه های پیرامونی و مرتبط با بخش اصلی از قبیل تپه ها، قبرستانها،آرامگاهها،سازه های آبی همچون قنات، آسیاب ها، آب انبارها،کانالهای آبرسانی، و بناهای عام المنفعه ای همچون حمامها و کاروانسراهاست، که به طور قطع و یقین چه به لحاظ کارکردی و چه به لحاظ زمانی با بخش اصلی قلعه در ارتباط هستند.
5. تهیه ی نقشه ها ی توپوگرافی، نقشه ی عرصه وحریم، نقشه ی سه بعدی از پستی و بلندیها و برجستگی های موجود و نقشه ی وضع موجود آثار سطحی.
6. شناخت آسیب های وارد شده به اثر، پیش بینی آسیب های احتمالی ، تهیه طرح مرمتی و حفاظتی قلعه و سازه ها ی پیرامونی

پاسخ گویی به پرسشها و اثبات فرضیات زیر نیز از دیگر اهداف این برنامه ی پژوهشی است.

پرسش ها
1. پراکندگی استقرارها در دشت تارم چگونه است و از چه زمان این منطقه جهت سکونت مورد توجه قرارگرفته است؟

2. گسترده ترین دوره ی استقراری که نسبت به سایر دوره ها بیشترین آثار را ایجاد کرده کدام دوره است؟ به بیانی دیگر در کدام دوره این شهر رونق و آبادی بیشتری داشته است؟
3. علل و عوامل ترک قلعه و دلایل سقوط و افول آن چه بوده و در چه زمانی برای همیشه متروکه و غیرمسکونی شده است؟
4. پراکندگی منابع طبیعی و آبی در دشت تارم چگونه است و چه تاثیری در شکل گیری و پایان استقرارها در این قلعه داشته است؟

فرضیات
1.با توجه قرارگیری محوطه ی تارم در پس کرانه های خلیج فارس ، به نظر می رسد که در طول تاریخ نقش بسیار مهمی را به عنوان پل ارتباطی در مسیرهای کاروانی و تجاری بین سواحل خلیج فارس و شهرهای نقاط مرکزی ایران داشته است. . بنابراین کاوش این محوطه می تواند در روشن شدن این نقش ارتباطی مفید باشد.
2.یافته های فرهنگی که از سطح محوطه و پیرامون آن به دست آمده نشان می دهد که به طور یقین این قلعه از سده های آغازین،میانی ومتاخر اسلامی،یعنی تا پایان دوران صفوی مسکونی و مورد استفاده بوده است، اما به نظر می رسد بنیان اصلی شهر مربوط به دوران پیش از اسلام یعنی دوره ی ساسانی باشد.
3.فروانی سفره های آب زیرزمینی و پوشش گیاهی نسبتا خوب، در مجموع شرایط مناسبی را برای سکونت فراهم آورده و به نظر می رسد در گذشته نیز مورد توجه اقوام مختلف قرارگرفته باشد.
2. با توجه به قرارگیری این شهرستان در همسایگی استان های فارس وکرمان تاثیرات فرهنگهای شناخته شده در آن مناطق را می توان در این محل جستجوکرد.

پیشینه ی پژوهشی
پیش از سال 1357 هجری خورشیدی بررسی های پراکنده ای تحت عنوان بررسی های باستان شناسی استان ساحلی در محدوده ی کنونی استان هرمزگان انجام گرفت. گزارش های به جای مانده از این بررسی ها بسیار خلاصه و مختصر است. در یکی از این گزارش ها به گورستانی با وسعت زیاد در جنوب شرق شهر حاجی آباد اشاره شده که آن را با گورستان ناحیه ی گشت در سراوان بلوچستان مربوط به اواخر هزاره ی یکم ، قابل مقایسه دانسته اند (یاسی و بختیاری،1350،چاپ نشده). این اثر در جریان بررسی با شماره یh.59 ثبت شد.
در سال 1365 هجری خورشیدی در ناحیه ی بوسته ی روستای دهنه ی میمند از بخش فارغان شهرستان حاجی آباد به هنگام خاک برداری برای فعالیت کشاورزی به وسیله ی روستاییان، مجسمه ای برنزی به شکل حیوانی از رسته ی گربه سانان به دست آمد. گفتنی است مجسمه پس ازکشف به کرمان منتقل شد و هم اکنون در موزه ی آن شهر نگهداری می شود. پس از آگاهی سازمان وقت، آقای مهدی رهبر مامور بازدید از محل و تهیه ی گزارش گردید. هیچ نشانی از استقرار در محل کشف مجسمه به دست نیامد و به همین دلیل بررسی در شعاع وسیع تری در دشت پیرامون روستا ادامه یافت و در نتیجه ی آن تعدادی اثر شناسایی شد. در فاصله ی دو کیلومتری ازمحل کشف مجسمه، تپه ی بوسته و بین شاهرود و نظام آباد، تنب گچی به دست آمد که هر دو مربوط به هزاره ی سوم پیش از میلاد هستند. در سردره ی میمند یک اطراق گاه ایلخانی، یک آسیاب و محلی به نام گه آهنو شناسایی شد که حاوی مقدار زیادی انباشت گدازه های آهن و نشانگر وجود کوره های ذوب آهن در نزدیکی آن است. بین سردره و میمند یک گورستان سنگی از نوع تومولوسی، و پیرامون فارغان، تعدادی قلعه ی اسلامی همچون قلعه های سرخ و گلشن شناسایی شد که با گسترش باغها بخش های زیادی ازآنها ویران شده بودند (رهبر،1365،چاپ نشده).

گفتار دوم :
بوم شناسی

جغرافیا
شهرستان حاجی آباد با وسعت 9379 کیلومتر مربع در شمال مرکزی استان هرمزگان و در منطقه کوهستانی واقع شده است. این شهرستان بین مختصات 20 55 تا 03 57 درجه طول جغرافیایی و 43 27 تا 53 28 درجه عرض جغرافیایی قرار دارد. ارتفاع متوسط شهرستان از سطح دریا 900 متر است. این شهرستان از شمال به شهرستانهای سیرجان و بافت در استان کرمان، ازغرب به شهرستان داراب در استان فارس، از شرق به شهرستان جیرفت در استان کرمان و از جنوب به شهرستان بندرعباس محدود می شود. فاصله ی بین شرقی ترین تا غربی ترین نقطه شهرستان حدود 190 کیلومتر و فاصله بین شمالی ترین و جنوبی ترین نقطه آن حدود 120کیلومتر می باشد. مرکز شهرستان حاجی آباد، شهری به همین نام است که در فاصله 165 کیلومتری شمال غربی مرکز استان ودر مسیر جاده اصلی و ترانزیتی بندرعباس و در مختصات بین 53 55 تا 55 55 طول و 17 28 تا 19 28 عرض جغرافیایی قرار دارد.( فرهنگ آبادیها،ص 5 )



جغرافیایی طبیعی ( توپوگرافی )
توپوگرافی : توپوگرافی شهرستان حاجی آباد به چند واحد جداگانه تقسیم می شود.
واحد هموار : که ارتفاعی کمتر از 1000 متر دارند و در بخش هایی از جنوب وجنوب شرقی شهرستان سطوح هموار و پست گسترش دارند و اغلب سکونت گاههای شهری و روستایی و نیز بستر رودخانه های دائمی و فصلی در این واحد قرار دارند. ( فرهنگ آبادیها، ص 5 )
واحد تپه ماهور : که محدوده های مرتفع بین 1000 تا 2000 متر را شامل می شود . بیشترین وسعت آن در مرکز شهرستان قرار دارد . همچنین پراکنش آن در جنوب شرقی و شمال شهرستان هم دیده می شود (فرهنگ آبادیها ص6 )
واحد مرتفع : که محدوده بسیار مرتفع بین 2000 تا 3000 متر را شامل می شود. پراکندگی جغرافیایی آن در جنوب شهرستان است. ( همان ص 6 فرهنگ آبادیها ) در مجموع کوههای شهرستان حاجی آباد به ترتیب حروف الفبا با ذکر ارتفاع، جهت ومحل قرار گیری به شرح ذیل می باشد:

جاذبه های طبیعی:
شهرستان حاجی آباد دارای جاذبه های طبیعی و چشم اندازهای متنوعی است . غارهای آقاعلی و نی تلخ درفــــــارغان و درآگاه از غارهای معروف منطقه و دارای چشمه آب هستند . آبشار تزرج با ارتفاع 10 متر از جاذبه های طبیعی منطقه به شمار می رود . چشمه های آب گرم سبزپوشان ، معدنویه و گهکم دارای آب معدنی هستند . گردنه تنگ زاغ به طول 5 کیلومتر در مسیر جاده بندرعباس – حاجی آباد قرار گرفته که درون آن تونلی به طول 745 متر ایجاد گردیده است . گردنه سرنی نیز در فاصله 1300 متری شهر حاجـــی آباد قرار گرفته و تونلی به طول 125 متر دارد . گردنه های مازگرد ، مه گیر ، عربو و لجین از سایر گردنه های این شهرستان است که در بخش های شرق و جنوب شرقی شهرستان هستند . ( فرهنگ آبادیها ، ص 6 )


ژئومورفولوژی
واحد کوهستان : ارتفاعات شهرستان حاجی آباد ، ادامه رشته کوههای زاگرس دربخش انتهایی جنوب و جنوبشرقی است . قسمتی از آنها نیز جزء زون سنندج – سیرجان است . کوهها درسطح شهرستان به طور پراکــنده به چشم می خورد ، که نام ، موقعیت وجهت هر کدام بطور کامل گفته شد. بیــــن توده های کوهستانی دشت هایی قرار گرفته که بستر رودخانه ها هستند. ( فرهنگ آبادیها ص 12 )
واحد دشت : دشت ها در این شهرستان وسعت قابل توجهی را در بر می گیرد . برخی از آنها که بین کوهها پراکنده اند ، حاصلخیز هستند .( فرهنگ آبادیها ص 12 ) دشتی که شهر حاجی آباد بر روی آن بنا شده یک دشت میانکوهی است که در مــــیان کوههای فشرده مرتفعی قرار گرفته است . گستردگی این دشت در میان سرشاخه های رودخانه شور می باشد . شیب کوهها در بخش شمال شهر زیاد اما در بـــــخش های جنوبی و شرقی شیب کمتر است. امتداد شبکه های خطوط تلفن، جاده و راه آهن در امتداد حوضه های رودخانه ای گسترش یافته اند . قنات هایی که بخشی از آب شهر را تامین می کند، در کرانه های و جلگه های کم وسعت رودخانه ها منطقه واقع شده ند. در بخش های شمال غربی شهر دشت های پراکنده زیادی دیده می شود که کوههای کم و بیش مرتفعی آنها را احاطه کرده و از طریق دره و گردنه ها به یکدیگر راه پیدا می کنند.
جنوب غربی حاجی آباد، دشت باز دیگری دیده می شود که روستاهای تزرج ، برغنی، برآفتاب، معدنویه و .... با مزرعه گسترده کشاورزی درون آن ایجاد شده است. آبشار تزرج از مهمترین جاذبه های طبیعی و کانون های گردشگری منطقه در همین بخش قرار دارد.
در شمال حوضه آبریز رودخانه شور و نیز کوه دره مورت و اطراف کوه گز و در قسمت غربی تر این منطقه به طور قابل ملاحظه کوهها جای خود را به دشت های وسیع داده اند ، اما به دلیل شرایط جغرافیایی منطقه وکمبود منابع آب و خاک سکونت گاههای انسانی چندانی دیده نمی شود. تنها آبادیهای دق دزدان در جنوب غربی کوه گز ، چاه تر شمال یک وچاه تر شماره دو و چاه بغل در شمال شرقی کوه رم کوه ودر سرچشمه رودخانه فصلی علی آباد قرار دارند.
پایین تر از شهر حاجی آباد و در مسیر جاده بندرعباس به این شهر و در حوضه آبریز رودخانه شور در محـــــدوده ی روستاهای گهکم، سرچاهان، سعادت آباد، تل قلعه پایین و بالا، هاشم آباد پتکوییه، لایگزان دشت های فراخی دیده می شود که روستاهای یاد شده بر آنها استقرار یافته و از مرکز انسانی منطقه به شمار می آیند.
درشمال کوه سیرو دشت میانکوهی کم وسعتی وجود دارد که روستاهای سیرویه وکشتزارهای پیرامون آن شکل گرفته اند. در قسمت غربی وجنوب غربی روستاهای گهکم و در امتداد جاده شیراز روستاهای تاریخی طارم و نیز روستای گنج ، سیدجوزر و تاشکویه شکل گرفته اند، که در حوضه آبریز رودخانه شور واقع شده اند و از مهمترین نقاط استقراری این دشت هستند . کوه شاهین در قسمت شمال غربی این روستاها را فرا گرفته است. در جنوب غربی این دشت بزرگ که به طرف روستای تاشکویه ادامه می یابد به دلیل شرایط نامناسب جغرافیایی سکونت گاهها و کشتزارها فقط در پای کوهها آن هم به شکل بسیار پراکنده استقرار یافته اند.
دشت های میانکوهی شمال غربی حاجی آباد در امتداد حوضه های مختلف رودخانه ای گسترش یافته اند درشمال کوههای موره قلات، محد بهرامی، چکوناز، سنگر و شتری ادامه یافته که در محدوده رودخانه های خانه ورز، درآگاه، دهستان و بناب مراکز انسانی متعددی مانند برآفتاب و آبگرم در حاشیه غربی روستای تزرج، قلاتویه، پشته زیارت، بردینو، باینوج، دهستان پایین و بالا در امتداد رودخانه دهستان، روستای گیس در غربی ترین نقطه منطقه و در جنوب کوهی به همین نام شکل گرفته است. روستاهای جلال آباد، دهنو، نسویه، خوشناباد و... به طور پراکنده در این دشت های دره ای به وجود آمده اند. شایان ذکر است که روستای گیس از سه جهت باکوه احاطه شده اما دارای وسعت زیادی است. امتداد رودخانه ی گیس به طرف شرق به رودخانه خانه ورز متصل می شود. دشت های سیرمند، شمیل و آشکارا نیز از سایر دشت های مهم هستند که در بخش جنوب مرکزی شهرستان قرار دارند.


اقلیم
هرمزگان از مناطق گرم و خشک ایران به شمار می آید و تحت تاثیر آب وهوای بیابانی و نیمه بیابانی است. آب و هـــــوا در بخش های ساحلی گرم ومرطوب و در بخشهای کوهستانی گرم وخشک است ( سیمای هرمزگان ، ص 4 )
در شهرستان حاجی آباد، به دلیل افزایش ارتفاع و دوری نسبی از دریا، از میزان دمای هوا کاسته می شود ( اقلیم هرمزگان، ص 54 ) این منطقه به دلیل دوری از ساحل وکاهش رطوبت ، نسبت به سایر نقاط استان از شرایط زیست محیطی مناسبی برخوردار است. ( ص 54 )
آب و هوای شهرستان حاجی آباد در فصل زمستان ونواحی کوهستان نسبتاً معتدل و در فصل تابستان و نواحی دشتی گرم و خشک است. بارندگی بیشتر در شش ماهه دوم سال رخ می دهد و لی بارندگی نیمه نخست سال آن نیز نسبت به سواحل استان بیشتر است. بارش ها به صورت رگباری و بی نظم است. در میان شهرستانهای استان تنها در این منطقه پدیده ی یخبندان به چشم می خورد. بر کوههای فارغان، بوخوان و هماگ در ماههای دی و آذر گاهی برف می نشیند. ( فرهنگ آبادیها ، ص 14 )
دما میانگین دمای سالانه در این شهرستان 3/23 درجه سانتی گراد است . داده های آماری هفت ساله نشان می دهد که حداکثر دما 47 درجه سانتی گراد مربوط به خرداد ماه و حداقل دما ، منفی 5/3 درجه سانتی گراد مربوط به آذرماه است. بنابراین دامنه دگرگونی دما حدود 50 درجه، نسبتاً بیشتر، و میانگین دمای سالیانه نیز کمتر از سایر نقاط استان است. ( فرهنگ آبادیها ، ص 15 )
بارندگی میانگین بارندگی سالانه در این شهرستان 205 میلی متر می باشد . بیشتر بارندگی در شش ماهه سرد سال رخ می دهد با این حال بارندگی در شش ماهه ی گرم سال بیشتر از سایر نقاط استان است. ( فرهنگ آبادیها، ص16 )
یخبندان برخلاف سایر نقاط استان، تنها در شهرستان حاجی آباد پدیده ی یخبندان دیده می شود که در نواحی کوهستانی رخ می دهد ( فرهنگ آبادیها، ص16 )
رطوبت میانگین رطوبت نسبی در این شهرستان 9/36 درصد است. که بیشترین آن مربوط به دی ما 9/54 درصد و کمترین آن مربوط به خرداد 4/22 درصد می باشد . با توجه به موقعیت شهرستان، و دوری نسبی از مناطق ساحلی، میانگین رطوبت سالانه آن نیز کمتر از سایر نقاط استان است. (فرهنگ آبادیها، ص 23)
باد در این شهرستان نسبت به سایر مناطق استان، وقوع هوای آرام و بدون باد کمتر اتفاق می افتد. باد غالب این منطقه از جهت جنوب غرب می باشد. بادهای محلی منطقه عبارتند از باد نعشی، باد لوار و باد سوم که بــــه ترتیب ازشمال شرق، جنوب غرب و شمال می وزد. و به ترتیب باعث ایجاد گرد و غبار ، گرما و سرما می شوند. بـــــــاد لوار یا آتش باد به رسیدن دما کمک می کند ولی برای نهالها و درختان جوان زیانبار است. ( فرهنگ آبادیها ، ص 24 )

منابع آب
آبهای سطحی: محدوده شهرستان حاجی آباد در تقسیمات مربوط به زیر حوضه های استان جزء زیر حوضه رودخانه کل به شمار می آید. رودخانه های حاجی آباد، گنج، ده شیخ و درودی در این زیر حوضه در شهرستان حاجی آباد جریان دارند . (فرهنگ آبادیها - ص 25 ) حوضه ی آبریز رودخانه کل یکی از مهمترین حوضه های آبریز استان هرمزگان است که بخش عمده ی آن در شهرستان حاجی آباد قرار دارد . شاخه های فرعی این حوضه شامل رودخانه های گنج، حاجی آباد، ده شیخ ، درودی ، شورگله گاه، شورلار و رسول می شود که از این میان رودخانه شور لار و رسول در نواحی جنوبی تر حوضه و بقیه رودخانه ها در نواحی شمال حوضه قرار دارند در مجموع حوضه آبریز درشهرستان حاجی آباد ، به پنج زیر حوضه تقسیم می شود:
شماره یک: حوضه آبریز رودخانه گنج این رودخانه از بهم پیوستن دوشاخه فرحی به نام گزو و فخرآباد تشکیل می شود. در واقع زهکش اصلی بخش های شمال غربی محدوده موردمطالعه را تشکیل می دهد و با حرکت در ادامه جنوب شرقی در محل درآگاه به یکدیگر پیوسته و رودخانه گنج را تشکیل می دهند ، که در ادامه مسیر خود به دشت گهکم سعادت آباد می رسد و در نهایت به رودخانه شور و حاجی آباد ملحق شده و رودخانه کل را تشکیل می دهند و به سمت جنوب ادامه مسیر می دهند. چشمگیر و قابل توجه بوده است آبادیهای که حوضه رودخانه گنج ، د ازشمال به جنوب عبارتند از : تنگ قوچان ، چاه نار بالا و پایین ، مهرخوشان ، کهه ، خیرآباد ، خوشناباد فخرآباد ، گشنوئیه ، قلاتوئیه– باینوج ، تنگ دوئیه ، درگاه، خانه ورز، دهنه چاهو که این آبادیها همگی در حوضه آبریز رودخانه گنج قبل از ورود به دشت گهکم سعادت آباد قرار دارند.
شماره دو: حوضه آبریز رودخانه ی حاجی آباد این رودخانه از بخش های شمالی شهرستان سرچشمه گرفته و پس از زهکشی سطحی این مناطق با عبور از تنگ نیزار و شهر حاجی آباد به سمت جنوب ادامه مسیر داده و پس از پیوستن به رودخانه شیخ در حدود 12 کیلومتری جاده حاجی آباد– بندرعباس وارد دشت گهکم سعادت آباد شده و رودخانه درودی را تشکیل می دهد و در نهایت ، به رودخانه کل می پیوندد.
شماره سه: حوضه آبریز رودخانه ده شیخ این رودخانه که در بخش جنوب شرقی محدوده مورد مطالعه قرار دارد ، از ارتفاعات کوه زکریا، کوه لک چاه و کوه باغ برج سرچشمه گرفته و با جهت شرقی– غربی به حرکت خود ادامه می دهد. این بخش از مسیر حرکت رودخانه در نزدیکی بخش شرقی حوضه بوده و این رودخانه پس ازعبور از تنگ ده شیخ وارد محدوده مورد مطالعه می شود. رودخانه های نساء از منتهی الیه شرقی حوضه و رودخانه مزرعه از بخش جنوب شرقی به سمت شمال ادامه مسیر داده و پس از عبور رودخانه ده شیخ از تنگ ده شیخ به این رودخانه می پیوندد و تامحل دراشکفت با امتداد شرقی- غربی مسیرخود ادامه داده و پس از آن با رودخانه شور حاجی آباد یکی شده و به سمت جنوب به حرکت خود ادامه می دهد و در انتهای دشت گهکم سعادت آباد با رودخانه گنج یکی شده و رودخانه کل را تشکیل می دهد.
شماره چهار: حوضه آبریز رودخانه سیرمند این رودخانه که در جنوبی ترین نقطه محدوده مورد مطالعه قرار دارد، از کوههای شاهانی و فینو و شمال خوسین سرچشمه می گیرد و در مسیر شرقی- غربی به حرکت خود ادامه می دهد و پس از عبور از بخش جنوبی روستای پرعابدین به رودخانه کل می پیوندد. این رودخانه دارای کوچک ترین سطح زیر حوضه و حجم جریان کمتری است.
شماره پنج : حوضه آبریز رودخانه شور این رودخانه در واقع شاخه اصلی تشکیل دهنده رودخانه کل می باشد.
آبهای زیرزمینی: آبهای زیرزمینی شهرستان حاجی آباد از طریق1200 حلقه چاه، 45 رشته قنات و 60 دهنه چشمه مورد بهره برداری قرار می گیرد. چشمه های معدنویه، بوخوان و سبز پوشان از مهمترین چشمه های و قناتهای بی بی دختران، گلزار، محمدآباد، حجت آباد شاهرود و فارغان از مهمترین قناتهای منطقه هستند که در کشاورزی و باغداری مورد استفاده قرار می گیرد. ( فرهنگ آبادیها، ص 27 )

پوشش گیاهی
شهرستان حاجی آباد به دلیل قرارگیری در عرض جغرافیایی 28 درجه شمالی به عنوان شمالی ترین نقطه استان و نیز به دلیل کوهستانی بودن و ارتفاع بیشتر آن نسبت به مناطق جلگه ای وسواحل، شرایط زیست محیطی مساعدتری نسبت به سایر نقاط استان داشته و به همین دلیل پوشش گیاهی غنی تری دارد.
در شهرستان حاجی آباد به دلایلی که در بالا گفته شد و نیز بدلیل آب وهوای مناسب، پوشش گیاهی گرمسیری و سردسیری هر دو به چشم می خورد، در حالیکه با وجود تنوع پوشش گیاهی در آن از تراکم و گسترش بسیار تنک برخوردار است. ( فرهنگ آبادیها، ص 28 )
پوشش گیاهی در منطقه حاجی آباد شامل مرتع ها و جنگل هاست. مرتع 720 هزار هکتار از وسعت شهرستان را به خود اختصاص می دهد که بیش از نیمی از آن را نوع متوسط و بقیه را نوع فقیر و خیلی فقیر تشکیل می دهد. نوع نخست در بخش های شمالی و نوع دیگر در دشتهای جنوب شهرستان پراکنده اند. ( فرهنگ آبادیها، ص 28 )
جنگل 125 هزار هکتار از وسعت شهرستان را به خود اختصاص می دهد و شامل جنگلهای کوهستانی، جلگه ای بومی و مصنوعی است. جنگلهای کوهستانی عم***ً در بلندیهای احمدی، فارغان، جابین و گاوبره به چشم می خورد و شامل درختان ارس بنه بادام پنبه و زیتون وحشی می باشد. ( فرهنگ آبادیها ص 28 ) جنگلهای جلگه ای در مناطق جلگه ای وکم ارتفاع دیده می شود و در آنها درختان گرمسیری چون کنار، کرت، کهور و گز می روید. در پارک جنگلی حاجی آباد با وسعت 12 هزار هکتار نیز درختان سمر، کهور ، کرت و گز کاشته شده است. ( فرهنگ آبادیها ص 28 کتاب هرمزگان ص 179 ) درخصوص پوشش گیاهی منطقه درمجموع می توان گفت در شمال محدوده گونه های درمنه، مقیج و گون، جنوب گونه های هامادا، اسکنبیل، کنار، شورگز، کرت و کهور و در نواحی مرتفع محدوده گونه های ارس، بنه، بادام کوهی، پنبه، زیتون وحشی، کیکم و ارژن به صورت وحشی می روید.
سایر گونه های جنگلی و مرتعی که پوشش گیاهی شهرستان حاجی آباد را تشکیل می دهند و اهمیت کمتری دارند، عبارتند از: اکالیپتوس، استبرق، افریبا، بنه، پدبید، خردلون، وول، سرو، سمیل و بوته هایی چون آویشن، اسفند، گل گاوزبان و پونه. در این میان نمونه های بومی نیز دیده می شود که شامل آتریپیکس، ارزن شن دوست، افریبا، بهمن، باورد، بوشور، بوته خار بوته دهک، بوته کریج، پوتوراک، پنیرک، پشموک، پیچک، پنی زی تم، پانیکم، تروات، ترشک، بوته ی توت، حقر، خرزهره، خندل، خارخزک، خسک، خنجوک، سلمه، سمسیل، سررزدو، طوقول، فون گندمو، کل، گلپر، کلاجوک، گیش، ناگرد و هورش یا همان اسپر درختی می شود. ( کتاب هرمزگان ، ص 179 ، فرهنگ آبادیها ، ص 28 ) بدیهی است برخی از این نامها، محلی بوده و برخی از آنها از مردم روستایی و به ویژه عشایر ساکن در منطقه به وسیله نگارنده جمع آوری گردیده است.
شایان ذکر است، مناطق حفاظت شده شهرستان حاجی آباد بالغ بر 56 هزار هکتار و شامل دشت آزادگان( دق دزدان )، دشت لردگرم، دشت عباس آباد سرنی، دشت گدار کهره، مرده، گیس و نی تلخ می شود0 ( فرهنگ آبادیها ص 28 )

کشاورزی و دامداری
شهرستان حاجی آباد از مناطق مهم کشاورزی، دامداری و دامپروی استان به شمار میرود . عم***ً اقتصاد شهرستان نیز بر همین پایه بنا شده است. این شهرستان به دلیل داشتن شرایط مناسب آب و هوایی و آبهای زیرزمینی از نظر توسعه کشاورزی از رشد خوبی برخوردار است. عمده ترین محصولات زراعی شامل گندم، جو، ذرت، سیب زمینی، کنجد و خیار و عمده ترین محصولات باغی خرما و مرکبات به ویژه لیمو و پرتقال هستند. ( فرهنگ آبادیها ، ص32 ) شایان ذکر است شرایط اقلیمی مناسب شهرستان حاجی آباد موجب شده که محصولات گرمسیری و سردسیری هر دو در آن به عمل آید.
انگور، انجیر، انار، انبه، انجیر قرمز، بادام، پسته، خربزه، زردآلو، سیب درختی، گرمک، گریپ فروت، گردو، لیمو ترش، نارنج و هندوانه از سایر محصولاتی است که در برخی از نقاط شهرستان حاجی آباد و بعضاً در نقاط کوهستانی و خوش آب و هواتر کشت می شود.
مــــهمترین محصول گرمسیری شهرستان حاجی آباد، خرماست. این منطقه دارای نخلستانهای کم و بیش پراکنده ای می باشد، ( سیمای هرمزگان ، ص 108 ) در این منطقه لااقل چهار نوع خرما بنامهای پیارم، خاسویی، شاهانی و مضافتی به عمل می آید. ( همان ص 112- 109 ) در این میان خرمای پیارم مهمترین گونه خرماست که تنها در این منطقه به عمل می آید و حدود 40 درصد نخلستانهای منطقه را به خود اختصاص داده است و محصول آن به دیگر استانها صادر می شود. ( همان ) موقعیت اقلیمی و آب و هوایی شهرستان حاجی آباد و نیز مراتع نسبتاً خوب آن، موجب رونق دامداری شده که به دو شیوه روستایی و عشایری انجام می گیرد. عشایر ساکن در منطقه بین یک و نیم تا دو میلیون ریال راس دام دارند و عمده فعالیت های دامداری به وسیله آنها انجام می گیرد. ( فرهنگ آبادیها ، ص 3 )

ایلات و عشایر
منطقه حاجی آباد، از زمانهای قدیم به علت ویژگی های خاص اقلیمی، داشتن زمستانهای معتدل همواره محل تردد عشایر به ویژه از استان کرمان بوده است. همه سال حدود 1000 خانوار از عشایر رائینی، بچاقچی، قره گزلو، فارسی مدان، ساری سعدلو، قربا، لک، نادری، شول، افشار، مهنی وخرسلو از شهرستانهای بافت، سیرجان و رفسنجان، دوره زمستان را در دشت های حاصلخیر و مناطق کوهستانی حاجی آباد می گذرانند. آنها از نیمه مهرماه تا اواخر اردی بهشت عم***ً در مناطق درآگاه، طارم و فارغان به دامداری می پردازند. ( فرهنگ آبادیها،1381 ص31 و30 )[/font]

Nafas
22 April 2009, 10:53 AM
سلام دوست عزيز

خيلي خيلي خوش اومديد به سايت

از ارسال مطالبتون هم بسيار سپاسگزاريم

اميدواريم كه از كاربران فعال ما باشيد

باتشكر فراوان

pars57
22 April 2009, 11:50 AM
فدای شمــا!
ممنون...

hghmine
22 April 2009, 05:28 PM
وقتي زندگي چيز زيادي به شما نمي دهد به دليل آنست
كه شما هم چيز زيادي از او نخواسته ايد
زندگي هديه خداوند به شماست و
شيوه زندگي هديه شما به خداوند