اکو تک چیست ؟!

[Archi.AtishParish]

اکو-تک چیست؟

صنعت ساختمان سازي يكي از صنايع گسترده و پيشرفته در جوامع صنعتي است . ساختمان ها كه مأوا و محل استقرار انسانها هستند در دهه هاي گذشته با استفاده از تكنولوژي هاي بسيار پيشرفته طراحي و ساخته شده اند.

همزماني ارزاني قيمت نفت و توانايي توليد جام هاي بزرگ شيشه، منجر به طراحي ساختمانهاي اداري مدرن توسط معمارانی مانند میس ون دروهه در دهة ٥٠ ميلادي شد . از آن زمان، تحولات در معماري، خصوصاً پست مدرنيزم تنها پاسخي سطحي به سبك مدرن بود.

شيوه ديگر معماري معاصر دنيا كه به معماري های-تک معروف است، توسط معماران بزرگ دنيا و براي ايجاد ساختمانهايبابهرهوريبسيارب الاونمونهابداعشد.در اين سبك بكارگيري شيوه هاي نوين ساخت، بهره گيري از انواع مصالح طبيعي و يا مصنوعي و استفاده از سيستم هاي پيشرفتة سازه اي، معماري و تأسيساتي، ساختمان هاي نوين را به مجموعه اي با تكنولوژي بالا تبديل نموده است.

ليكن گروه هايي اين فلسفه را دارند كه يكي از عوامل مهم ايجاد تغييرات در محيط زيست، ساخت و سازهاي مربوط به ابنيه مي باشد و در اثر گسترش ساخت و سازهاي شهري هر روز به ميزان زيادي از طبيعت منهدم مي گردد و علاوه بر آ ن براي توليد مصالح ساختماني نيز ميزان زيادي انرژي مصرف مي شود كه بيشترين آن در اثر سوخت هاي فسيلي حاصل مي گردد، همچنين براي تنظيم شرايط محيطي داخل ساختمان ها اعم از ايجاد گرمايش، سرمايش، روشنايي و... ميزان بالايي انرژي بكار گرفته مي شود و نيز بسياري از مواد و مصالح به كار گرفته شده در ساختمان ها پس از گذراندن عمر مفيد و انهدام ساختمان قابل بازيافت نبوده و در محيط زيست تجزیه نمي شوند. با این اعتقاد و این شعار که ((تكنولوژي ابزار است و نه غايت و ما با تكنولوژي مدرن شرايط زيستي كره زمين را به مخاطره انداخته ايم))، خواستار تغييراتي در معماري و در جهت رعايت معيارهاي زيست محيطي
شده اند.يكي از منتقدان سبك“هاي تك” گروههاي طرفدار محيط زيست در اروپا هستند.

اين گروه ها معتقدند كه انسان با اتكاء بيش از حد به تكنولوژي، زيست بوم كره زمين را در معرض نابودي قرار داده است و اگر تعادل شكننده ی زيستي موجود در كره زمين به هم بخورد، بازگشت به شرايط زيستي مناسب در آينده، امري مشكل و يا غيرممكن خواهد بود. باتوجه به اين اعتراضات، از اواسط دهه هشتاد، چرخشي در بينش فكري و كارهاي طراحي معماران
"هاي- تك" ديده مي شود.

معماران" هاي تك" با اعتقاد به بينش پوزيتويسم، معتقدند كه مشكل تكنولوژي نيست، بلكه اشكال در نحوة استفاده صحيح از تكنولوژي است . بر اين اساس امروزه در كارهاي اين معماران ملاحظه مي شود كه با استفاده ازتكنولوژي سعي در استفاده حداكثر از عوامل طبيعي همچون آفتاب، باد، آب هاي زيرزميني و گياهان براي تنظيم شرايط محيطي ساختمان دارند. لذا در معماري جديد آنها كه به نام اكو-تك (اکولوژی + تکنولوژی) خوانده مي شوند، تكنولوژي نه تنها در مقابل طبيعت قرار ندارد بلكه سازگار با آن و در كنار آن سعي در بهره برداري بيشتر از امكانات محيطي و تأمين آسايش انسان دارد.

پيشگامان اين سبك نورمن فاستر، رنزو پيانو و راجرز (معماران بنام دنيا ) هستند. در كارهاي اخير اين معماران همواره در كنار عكس هاي زيباي ساختمان هاي آنها مقاطعي از بنا وجود دارد كه در آن نحوه استفاده از عوامل اقليمي با تمهيدات مختلف نشان داده شده است . شكل ساختمان نيز با توجه به زاوية تابش آفتاب و سرعت و جهت باد در فصول مختلف سال طراحي شده است.



همچنين پوسته ساختمان ها به صورت هوشمند طراحي شده اند و در برابر شرايط مختلف اقليمي با استفاده از سيستم هاي كامپيوتري ، عكس العمل مناسب از خود نشان مي دهند. راجرز از اين ساختمانها به عنوان آفتاب پرست نام مي برد. موجودي كه خود را باشرايط مختلف محيطي تطبيق مي دهد.

راجرز در مورد ساختمان هاي آينده مي گويد؛ در معماري، ميكروالكترون هاي پنهان از چشم و بيوتكنولوژي، جايگزين سيستم هاي مكانيكي خواهند شد.
ساختمان ها، شهر و ساكنين آن همانند سيستم ارگانيك جدايي ناپذير، در زير چهارچوب متحرك و متحول كه كاملا ً دقيق و به اندازه طراحي شده قرار مي گيرند. به جاي تيرها و ستون ها و پانل ها و ساير عناصر سازه اي، يك پوسته ممتد و به هم پيوسته جايگزين خواهد شد كه شبيه روبات هاي متحرك با استفاده از سيستم هاي الكترونيك و بيوتكنولوژي، بسياري از خصوصيات ارگانيسم هاي زنده را خواهند داشت.

در مورد سازه هاي معماري، سيستم هاي انعكاسي با استفاده از دستگاه عصبي الكترونيك، تغييرات محيطي را احساس خواهند كرد و همانند ماهيچه هاي بدن با منقبض و منبسط كردن خود، بار و نيروهاي وارده را به قسمت هاي مختلف كالبد بنا منتقل
مي كنند.
با توجه به حركت هاي انجام شده، معماري و ساخت و ساز بناها در مرحلةجديدي قرار گرفته است كه در آن پايداري ساختمان ها و سازگاري آنها با محيط زيست از اصول اوليه شناخته مي شود.

[Archi.AtishParish]

براي ايجاد ساختمان هاي پايدار و سازگار با محيط زيست بايد ويژگي هاي خاصي را درنظر گرفت. اين ويژگي ها در واقع همان اصول حاكم بر سبك اکو-تک هستند كه رعايت آنها در طراحي و ساخت ضروري است.

1- صرفه جويي در مصرف منابع

ساختمان با هدف كلي حفظ منابع انرژي غيرقابل تجديد، جلوگيري از آلودگي محلي،جهاني و جوي و نيزكاهش هزينه انرژي مصرف شده در ساختمان با استفاده از انرژي هاي مفيد و ارزان قيمت و مبارزه با فقر سوختي از نظر انرژي كارآمد طراحي مي شود. در اين مسير مي بايست:

· سيستم هاي كم مصرف و پربازده تر انتخاب شوند، اين سيستم ها عبارتند از؛


- سيستم هاي گرمايش و آب گرم
- سيستم سرمايش
- سيستم روشنايي ، وساي لصوتي ، مخابراتي ، تصويري وماشين هاي اداري وحفاظتي
-سيستم تهويه

· انتخاب تجهيزات تأسيساتي مكانيكي و برقي كه اتلاف انرژي ، گرما وسرماي توليدي درآن ها حداقل باشد.
· براي استانداردهاي بالاتر، صرف هزينه گردد تا درزمان بهره برداري هزينه كمتري پرداخت شود.
· رعايت قواعد درطراحي و اجراي ساختمان به منظورحفظ انرژي.
· براي صرفه جويي در انرژي ، عايق كاري درعمليات ساخت به طور اصولي و كامل رعايت شود.


2- طراحي اقليمي

طراحي ساختمان منطبق با اقليم و با استفاده حداكثر از منابع خود اقليم انجام شود. در اين راستا موارد ذيل بايد در طراحي رعايت گردند؛

· استفاده ازمنابع طبيعي موجود درمحل مانند نورخورشيد ، خاك ، گياهان ، آب ومحل هاي طبيعي
· استقرارصحيح ساختمان براي كم كردن پيامد هاي زيست محيطي
· مديريت براي منابع آب و استفاده بهينه از آن
· استفاده ازپوشش گياهي موجود و كاربرد آن درفضا سازي
· طراحي درجهت هماهنگي ساختمان با چشم انداز اطراف
· طراحي براي به حداكثر رساندن مزاياي طبيعي زمين
· طراحي هماهنگ با فرهنگ وانديشه كاربران
· استفاده ازمصالح بومي و دردسترس

[Archi.AtishParish]

3- ذخیره ی انرژی های غیر قابل تجدید

يكي از مهم ترين مسائلي كه ذهن عمدة مسئولان و كارشناسان را در كشورهاي مختلف به خود مشغول داشته، مسئله تأمين انرژي طي سال هاي آتي و كاربرد انواع انرژي هاي نو (خورشيد، آب، باد و زمين ) بعنوان جايگزيني اجتناب ناپذير براي نفت و گاز است كه به ويژه با پيش بيني اتمام سوخت هاي فسيلي در آينده اي نه چندان دور، اهميتي دو چندان مي يابد.
بر اين اساس ، بايد در ساختمان از انرژي هاي نو مانند انرژي فعال و غيرفعال خورشيدي، انرژي باد و انرژي گرمایی زمین حداكثر استفاده را نمود. دراين باره اقداماتي نظير آنچه در ذيل آمده است قابل انجام مي باشد؛

· جذب انرژي خورشيدي توسط صفحات جاذب نور خورشيد و براي تأمين برق، ايجاد سرمايش وگرمايش.
· براي صرفه جويي درانرژي ، از انرژي زمين گرمايي نيزبهره گيري شود.
· ازانرژي باد براي تهويه ساختمان در مواقعي ازشبانه روز و يا بعضي فصول استفاده شود.


4- احترام به کاربران

ساختمان مي بايست با اين ديدگاه طراحي و ساخته شود كه شرايط محيطي در آن درحد بالا و مطلوب بهره برداران
تنظيم شده باشد. براي اين منظور، رعايت نكاتي در طراحي حائز اهميت است، از جمله؛

· حداكثر استفاده از نور طبيعي در ساختمان
· طراحي فضاها در جهت تأمين آسايش كاربران
· حذف آلودگي هاي مختلف هوا، صوتي و نوري
· تنظيم هوشمند نور طبيعي و نور مصنوعي
· تنظيم هوشمند درجه حرارت ورطوبت فضاها
· استفاده از منظرسازي وفضاي سبز

5-هماهنگی با محیط زیست

ساختمان بايد در جهت حفظ محيط زيست و سازگار با آن طراحي و ساخته شود . مصالح آن در عين اينكه با دوام
هستند، بايد به راحتي در محيط زيست تجزیه گردد. برخي اصول مربوط به پايبندي و سازگاري با محيط زيست در
ادامه عنوان شده است.

· به حداقل رساندن تخريب درمحيط زيست.
· طراحي كارآمد ساختمان ازنظرانرژي وصرفه جويي درآن.
· طراحي به منظوراستفاده بهينه ازمصالح مناسب براي كم كردن صدمات وارده به طبيعت.
· طراحي باد و اب باهدف پايداري محيط زيست.
· بازيافت ضايعات و زباله براي حفظ محيط زيست وصرفه جويي اقتصادي

· بكارگيري اصولي كه منجر به اجتناب ازخطرات آتي ناشي ازاحداث ساختمان براي محيط زيست شود.
· استفاده ازفضاي سبز درساخت بنا براي داشتن يك محيط زيست پاك تر.
· استفاده از مصالح سبزبراي همسوئي با محيط زيست.
· استفاده ازمصالح با دوام براي پايدار نمودن ساختمان.
· استفاده ازمصالحي كه نياز كمتري به نگهداري دارند.
· انتخاب مصالح بي خطر از جهت زيست محيطي وسلامت كاربران.

6-کاربرد هم زمان همه ی این اصول (کل گرایی)

تمامی اصول سبز، نیازمند مشارکت در روندی کل گرا برای ساخت محیط مصنوع هستند.

· استفاده بهينه از زمين به جهت موقعيت قرارگيري صحيح ساختمان.
· طراحي كار آمد ساختمان به منظور بهره برداري بهتر كاربران.
· استفاده از انرژي هاي قابل تجديد در طراحي ساختمان.
· طراحي ساختمان باهدف صرفه جوئي در انرژي.
· طراحي ساختمان به منظور ايجاد آسايش بهره برداران وتنظيم شرايط محيطي.
· طراحي سيستم هاي مناسب سازه هاي وتأسيساتي.
· طراحي ساختمان با به كار گيري اصول معماري كهن وغني در زمينه هاي سازگار با اقليم و محيط.
· حداكثراستفاده ازمصالح بومي درطراحي ساختمان به منظور صرفه جويي درهزينه.

در ادامه نمونه هایی از ساختمان های اکو-تک می آید.

[Archi.AtishParish]

معماران: نورمن فاستر و همكاران

در اين پروژه ساز و كارهايي در نظر گرفته شده اند كه بتوا نند هوا رساني طبيعي را به گونه اي مطلوب با مسائل حفاظتي و عايق بندي ساختمان درآميزند.
اين ساختمان عبارت است از يك برج مثلث شكل ٥٠ طبقه كه حدود ١٩٠ متر ارتفاع دارد و گوشه هاي آن داراي انحنايي خفيف است. اين برج به همراه سكوي آن، در واقع تكميل كننده ساختمان بانك تجاري ديگري است كه در همان محوطه قرار گرفته است. اين ضميمه جديد در مجموع باعث ايجاد گردشگاه هاي پياده تازه، يك ميدانچه عمومي و همچنين گسترش سرسراي بانك مي شود. در اين پروژه چند دفتر اداري، چند آپارتمان و چند فروشگاه نيز لحاظ شده است.
نقطه عطف اين ساختمان، برخلاف برج هاي شيشه اي معمول، جابه جايي مفهوم اصل كلي هسته مركزي است . به بيان ديگر، هر
سه گوشه اين برج، هسته مربوط به خود را دارند، كه بالابرها، پله ها، رامپ ها، و سرويس هاي بهداشتي را در بر مي گيرد . از اين
لحاظ، مركز اين ساختمان خالي است، و در نتيجه آتريوم بسيار بلندي را به وجود آورده است . اين آتريوم، براي ممانعت از گردش
هوا يا انباشت دود، در هر ١٢ طبقه با سقف شيشه اي از ديگر قسمت ها جدا شده است.
در بعضي از طبقات ساختمان، باغچه هايي برابر با ارتفاع چهار طبقه وجود دارند و به شكل مارپي چي در تمام ارتفاع برج تعبيه
شده اند. بنابر خاصيت تصفيه كنندگي گياهان، اين باغچه ها خرده اقليم هايي با كيفيت بسيار بالا به وجود مي آورند كه با توجه به
ارتفاع و جهتي كه در آن قرار گرفته اند، فرق مي كنند. تهويه طبيعي آتريوم و اين باغچه اجزاي تفكيك ناپذير اين پروژه اند. به طور كلي آرايه مناطق مختلف نيز به قسمي انجام گرفته است كه نور طبيعي از جهات مختلف و همچنين تنوعي از ديد به خارج، به سمت باغچه ها و آتريوم را فراهم مي آورند.
پنجره هاي قسمت اداري مشرف به آتريوم، كه به منظور تهويه طبيعي در سرتاسر سال تعبيه شده اند، راه حل سنجيده اي است .
البته همين اصل رابه دفاتر واقع در دورتا دور ساختمان نيز مي توان تعميم داد، يعني پوسته سه طرفه نما رابطه اي عالي را با هواي خارج، كه با سايه ايجاد شده از ساختمان در هم مي آميزد، به وجود مي آورد.
سيستم روكار نما، در بردارنده فضايي خالي است كه مابين پوسته دولايه اي از قطعات شيشه عايق كننده در داخل و پوسته ساده اي در بيرون قرار گرفته و امكان تهويه را فراهم مي سازد و بدين ترتيب ساختمان را در برابر تغييرات جوي محافظت مي كند. از سوي ديگر، هوا از طريق درزهاي يكسره تعبيه شده در پوسته خارج وارد اين فضاي خالي مي شود . تهويه طبيعي
همچنين با تعبيه پانل هايي در دفاتر، كه مي توانند به صورت دستي يا مكانيكي باز و بسته شوند، كامل تر شده است . البته زماني كه شرايط جوي، استفاده از تهويه مطبوع را ناممكن مي سازد، سيستم تهويه مكانيكي پيش بيني شده در طرح به كار مي افتد؛ و به طور كلي در زمستان، از سيستم فرعي گرمايشي با كنترل ترموستاتي استفاده مي شود.
هدايت گرما از طريق نما، كاهش تاثير تابش مستقيم نور خورشيد، و به تبع آن به حداقل رساندن نياز به تهويه مطبوع مصنوعي و
مصرف انرژي، از اهداف اصلي اين پروژه بوده اند. به همين جهت، اصل بنيادي نهفته در طرح اين ساختمان، مسئله اقتصادي
انرژي و آسايش زيست محيطي بر اساس تهويه طبيعي بوده است . براي نيل به اين هدف، يعني امكان تهويه طبيعي در بيشتر
اوقات سال، تحليل نما و همچنين شبيه سازي طرح به كمك كامپيوتر و تهيه ماكت هايي از طرح بسيار مؤثر بوده اند.

[Archi.AtishParish]

معماران: دفتر معماری طرح (Site)

این پروژه با سطح زیر بنای 26942 متر مربع روی تپه ای مشرف بر بمبئی در زمینی به مساحت 4325 متر مربع واقع شده است. در این پروژه از مفهوم باغ های معلق بابل استفاده شده و برج سمبلی از هندوییسم است. « وستو » (جان و ستون فقرات) پایه ای است که زمین را به روشنی و خرد که در بالاترین قسمت قرار گرفته است متصل می کند. در این برج 7 لایه ی روی هم قرار گرفته ی فضای مسکونی وجود دارد و باغ های معلق آن با کابل هایی به هم متصل شده اند. بزرگ ترین واحد مسکونی به وسعت 4500 متر مربع روی بام قرار گرفته است و یک باند فرود هلیکوپتر و یک باغ اختصاصی را نیز شامل می شود. در این برج، طبیعت و گل و گیاه به عنوان عناصر اصلی نمای بنا به کار گرفته شده اند و حضور طبیعت با مفاهیم فلسفی اصلی پروژه گره خورده است.

[Archi.AtishParish]

معمار: رنزو پیانو

این ساختمان کاربری نمایشگاهی ، آموزشی و تحقیقی دارد که همه زیر یک سقف جمع شده اند. در طراحی این پروژه از اصول معماری اکو-تک به میزان قابل توجهی استفاده شده است. تهویه ی مطبوع به صورت طبیعی است و همه ی مصالح سازگار هستند؛ آب فاضلاب و باران بازیافت می شود و از انرژی های جایگزینی طبیعی نیز بهره برداری می شود. ساختمان های موجود با این ساختمان تلفیق شده اند که شامل یک پلازای بزرگ هم می شوند.

[Archi.AtishParish]

معماران: دفتر معماری ماریو کوچینلا
این ساختمان همگرا با محیط زیست و برخوردار از انرژی کارآمد، محصول مشترک چین و ایتالیاست که در محوطه ی دانشگاه شینگ هوا در پکن ساخته شده است. این پروژه ی مشترک برای نشان دادن قابلیت ها ی ساخت و ساز همراه با بهینه سازی مصرف انرژی و همچنین ایجاد زمینه ی مناسب برای همکاری دراز مدت دوجانبه در زمینه ی انرژی و محیط زیست برنامه ریزی شده است.
ساختمان در وجه شمالی کاملا" بسته است، اما در جنوب به دو بال باز می شود که چند پله پایین تر قرار دارند و یک حیاط داخلی آفتاب گیر را در بر می گیرند. اجرای فتوولتاییک که به وسیله 190 مدول خورشیدی بیش از 20 کیلو وات انرژی تولید می کنند، بر تراس ها و نمای دفتر سایه می اندازند. نماهای دیگر، ساختار دو پوسته دارند. در وجه شرقی و غربی، پنل های شیشه ای با نقوش افقی که در بیرون آویخته شده اند و آفتاب گیر و کرکره های افقی در فضای میانی و داخلی، به عنوان سایبان عمل می کنند.
در سه نمای مشرف به حیاط مرکزی، کرکره های شیشه ای افقی که حرکتی محوری دارند، میزان تابش آفتاب و نور را کنترل می کنند. دمای داخل به وسیله ی مدخل هوای سرد یا گرم در کف، همراه با پنل های زیربند تابشی تنظیم می شود. یک سیستم کنترل مرکزی، با حسگرهای گاز کربنیک، دمای داخل ساختمان و تبادل هوا را تنظیم می کند.

[Archi.AtishParish]

معماران: دفتر معماری گربر
این برج یک سازه مدرن 60 طبقه است که در آن از سیستم های تهویه طبیعی استفاده شده است. فن آوری آن بر اساس بادگیر های سنتی عربهاست که جریان با بالای ساختمان را به پایین و درون بنا هدایت می کنند. ساختار ویژه ی این بادگیر ها امکان می دهد که مستفل از جهت باد عمل کنند و جریان هوا به وسیله ی تبخیر آب پاک و خنک هم می شود. تهویه برج الطاقه نیز مبتنی بر همین اصول است: انرژی باد به عنوان ابزار مستقیم تهویه ساختمان مورد استفاده قرار گرفته و دیگر به سیستم مکانیکی کشنده ی هوا نیازی نیست. در سمت بادگیر برج، فشار هوا افزایش می یابد و به عکس، در سمت پشت به باد کاهش پیدا می کند. برج انرژی با پلان دورانی می تواند بدون توجه به جهت باد از این اختلاف فشار استفاده کند. نمای دو جداره ای که سراسر بنا را می پوشاند، هوای تصفیه نشده را وارد سیستمی می کند که صرفا" با استفاده از باد و گرما پخش حرارتی کار می کند. فضای میان دو جداره به بخش هایی به ارتفاع پنج طبقه تقسیم شده، و حلقه ای از باله های تهویه در انتهای بالایی هر قسمت نصب شده است. حسگرهایی در هر طبقه تهویه ی فضاهای درونی تا نما را کنترل می کنند. دو جداره بودن ساختمان، کارایی حرارتی بخش های گوناگون را افزایش می دهد. شیشه های دوجداره حفاظت بهینه ی حرارتی را تضمین، و امکان استفاده از چشم انداز ها را فراهم می کنند. یک سپر خورشیدی جدید فضاهای داخلی را در مقابل تابش مستقیم حفظ می کند. این سپر بخشی از محیط دایره را به وسعت 60 درجه پوشش می دهد و همراه با خورشید در اطراف برج می چرخد. این پرده خورشیدیِ مجهز به لایه ی فتوولتائیک، انرژی الکتریکی نیز تولید می کند.

[Archi.AtishParish]

معمار: برتران بونیه
اين ساختمان از سقف شيبدار عظيمي تشكيل مي شود كه گويي در زمين سنگر گرفته و همچون قطعه اي از سنگفرش كه تمام
فعاليت هاي اين مركز را نيز در بر مي گيرد، به تدريج خود را نمايان مي سازد.
براي دادن بيان بصري به ايده تعلق به زمين به جاي تمثيل هواپيمايي در حال پرواز، بوته هايي به شكل باغ معلق بزرگي روي
سقف آن كاشته شده اند، كه ساختمان را استتار مي كنند و آن را به شكل شيبي در چشم انداز اطراف در مي آورند.
اين بوته ها درعين حال به نحوه اي عالي ماننديك عنصرجاذب صداكارمي كنند.

[Archi.AtishParish]

معمار: اریک فن ایگرات
این ساختمان بنایی سه طبقه شامل کلاس ها و آتلیه های طراحی است.
پوسته ی داخلی بنا پنجره هایی دارد که به حفره های تهویه دائمی شکل گرفته در پوسته خارجی، باز می شوند. قطر این حفره ها 50 میلیمتر است.
پوسته خارجی شیشه ای به ضخامت 8 میلیمتر می باشد که در یک قاب آلومینیومی جاگرفته است
حفره های نمای مضاعف به واسطه ساختار قاب آلومینیومی شان و صفحه های منعکس کننده ی تهویه در درزپوش ها تهویه دائمی داند.

[niluface]

مرسی از اطلاعاتتون کاش واسه بناهای معرفی شده سبک اکوتک عکس هم میذتشتید ولی بازم خیلی مرسی