m.taheri
28 March 2011, 01:59 PM
تاريخچه آموزشگاهاي زرتشتيان:01:
زرتشتيان ايران بعد از اعطاي مشروطيت به راهنمايي و سرپرستي و كمك مانكجي ليمجي نماينده انجمن زرتشتيان هندوستان در ايران ،شرو به تاسيس مدرسه نمودند.اولين اين مدارس در تهران دبستان پسرانه جمشيد جم بود كه در عمارت اهدايي ارباب جمشيد بهمن جمشيديان در سال 1286 خورشيدي تاسيس شد. سپس در سال 1292 دو خواهر بنام برادر ناكامشان دبستان ايرج را بنيان نهادند و در همان دبيرستاني در دبستان جم دائر شد.
در سال 1312 ساختمان دبيرستان فيروز بهرام به پايان رسيد و قسمت دبيرستان از دبستان جم جدا شد. دبيرستان فيروز بهرام توسط يكي از زرتشتيان هندوستان بنام فرزند ناكامش در زميني كه از وجوه خيرين زرتشتيان تهران خريداري شده بود،بنا گشت.
خانم راتن باني بامجي تاتا در سال 1315 دبيرستان دخترانه انوشيروان دادگر (پندار نيك)را بنام انوشيروان جي راتن تاتا افتتاح كرد.
دبيرستان فيروز بهرام
ساختمان اوليه دبيرستان فيروز بهرام در دو طبقه با ارتفاعهاي 4متر در همكف و 5/4متر در بالا ايجاد گشته است. اين بنا در وسط حياط قرار گرفته است و داراي معماري برون گرا با هفده فضاي اصلي مي باشد.دوازده فضاي آن با ابعاد 70/5×8 جهت كلاس ها و پنج فضاي ديگر با ابعاد متفاوت براي ايجاد فضاهاي اداري،كارگاهي و سالن در نظر گرفته شده اند.
معمار بنا تاكيد زيادي بر قرينه سازي داشته است. در مركزجبهه جنوبي (نماي اصلي بنا)در مقابل فضاي ورودي ساختمان سكويي با ارتفاع تقريبي نيم متر وجود داشته و در بالاي آن بالكني كه بر روي چهار ستون چوبي با روكش گچي نگه داشته مي شده است . در تعميرات بعدي سكو و ستون هاي نگه دارنده بالكن حذف و به جاي آنها چهار دستك فلزي نصب و سطح سكو به فضاي حياط افزوده گرديده است.
در جبهه شمالي دو برجك ربع دايره اي در طرفين بنا جهت سرويس و دستشويي در نظر گرفته شده است.
در طي ساليان تغييراتي در ساختمان ايجاد شده كه زمان دقيق آن مشخص نمي باشد.در پي اين تغييرات ورودي اصلي مدرسه ازجبهه جنوبي به جبهه ي شرقي منتقل شده و فضاي اصلي ورودي به يك اطاق تبديل مي شود
ارباب اردشير اسفنديار آذرگشسب به ياد فرزند اردشير آذرگشسب كه درسال 1324 بوت كرده چهار كلاس و يك انبار در جبهه غربي بنا ايجاد مي نمايد كه در پي آن تعداد دانش آموزان كه تقريباً همواره ثابت بوده در سال 1327 از 678 به 834 نفر افزوني مي يابد. بدنبال الحاق اين قسمت ساختمان به ديوار همسايه چسبيده و از حالت قرينگي خارج مي شود. پيش از اين الحاق در جبهۀ غربي ، بنا داراي يك ورودي ساده و نورگير جهت كلاسها بوده است.
در حال حاضر ورود از جبهه شرقي و از طريق يك دروازه ي آجري با سر در كاشي از طريق خيابان ميرزا كوچك خان و به حياط دبيرستان مي باشد.
ازاره ي سنگي ، دست انداز آجري با قرنيز سنگي و نرده فلزي متعلق به زمان ساخت بنا ، از خيابان جدا گشته است. پس از ورود به حياط با گذراز كناره ي شرقي ساختمان به در ورودي جاي گرفته و روي يك پيش آمدگي يك متري با سردري از كاشي هفت رنگ كه بر روي آن نماد فروهر نقش بسته مي رسيم. در بالاي اين نماد ((پندارنيك)) و در طرفين آن (( گفتار نيك)) و (( كردار نيك)) با خط خوش نوشته شده است.
مواد و مصالح و تزيينات ساختمان
اسكلت بنا آجري مي باشد . سقف طبقه همكف تير آهن با طاق ضربي و طبقه دوم بوسيله چوب پوش با توفال پوشانيده شده است. ساختمان بوسيله ي سقف شيبدار حلبي با خرپاي چوبي تمام مي گردد.
در اين بنا از آجر به صورت هاي پيش بر ، قالبي و تراش خصوصاً در رخ بام و سر ستونها به عنوان عامل تزييني بسيار متنوعي بهره گرفته شده است
در جبهه هاي جنوبي و شرقي قاب سازي بالاي پنجره ها در طبقه همكف گچي و در طبقه اول كاشي هفت رنگ با نقش اسليمي مي باشد. كتيبه ي اصلي بنا در جبهه ي جنوبي و در يكي از دو فرورفتگي كه بصورت قرينه در بنا ايجاد شده قرار دارد، بالاي اين فرورفتگي ها با مقرنس گچي تزيين يافته و در هر دو طبقه تكرار مي گردند. كتيبه ي ديگر كه پس از الحاق قسمت دوم نصب شده در راهروي اين بخش قرار دارد و درباره ي ساخت اين قسمت توضيح مي دهد
قابل ذكر است كه فضاي ورودي بنا در مركز نماي اصلي (جنوبي) و به شكل سنجيده اي ايجاد گشته بوده ولي بدنبال تغييراتي اين فضا به يك اطاق تبديل شده و ورودي با استفاده از راهروي زير پله به جبهه ي شرقي بنا انتقال يافته است. به نظر مي رسد اين تغيير بدون ايجاد فضاي مهمي تناسب اوليه ي بنا راتحت الشعاع قرار داده و دسترسي هاي داخلي را مشكل كرده است.
زرتشتيان ايران بعد از اعطاي مشروطيت به راهنمايي و سرپرستي و كمك مانكجي ليمجي نماينده انجمن زرتشتيان هندوستان در ايران ،شرو به تاسيس مدرسه نمودند.اولين اين مدارس در تهران دبستان پسرانه جمشيد جم بود كه در عمارت اهدايي ارباب جمشيد بهمن جمشيديان در سال 1286 خورشيدي تاسيس شد. سپس در سال 1292 دو خواهر بنام برادر ناكامشان دبستان ايرج را بنيان نهادند و در همان دبيرستاني در دبستان جم دائر شد.
در سال 1312 ساختمان دبيرستان فيروز بهرام به پايان رسيد و قسمت دبيرستان از دبستان جم جدا شد. دبيرستان فيروز بهرام توسط يكي از زرتشتيان هندوستان بنام فرزند ناكامش در زميني كه از وجوه خيرين زرتشتيان تهران خريداري شده بود،بنا گشت.
خانم راتن باني بامجي تاتا در سال 1315 دبيرستان دخترانه انوشيروان دادگر (پندار نيك)را بنام انوشيروان جي راتن تاتا افتتاح كرد.
دبيرستان فيروز بهرام
ساختمان اوليه دبيرستان فيروز بهرام در دو طبقه با ارتفاعهاي 4متر در همكف و 5/4متر در بالا ايجاد گشته است. اين بنا در وسط حياط قرار گرفته است و داراي معماري برون گرا با هفده فضاي اصلي مي باشد.دوازده فضاي آن با ابعاد 70/5×8 جهت كلاس ها و پنج فضاي ديگر با ابعاد متفاوت براي ايجاد فضاهاي اداري،كارگاهي و سالن در نظر گرفته شده اند.
معمار بنا تاكيد زيادي بر قرينه سازي داشته است. در مركزجبهه جنوبي (نماي اصلي بنا)در مقابل فضاي ورودي ساختمان سكويي با ارتفاع تقريبي نيم متر وجود داشته و در بالاي آن بالكني كه بر روي چهار ستون چوبي با روكش گچي نگه داشته مي شده است . در تعميرات بعدي سكو و ستون هاي نگه دارنده بالكن حذف و به جاي آنها چهار دستك فلزي نصب و سطح سكو به فضاي حياط افزوده گرديده است.
در جبهه شمالي دو برجك ربع دايره اي در طرفين بنا جهت سرويس و دستشويي در نظر گرفته شده است.
در طي ساليان تغييراتي در ساختمان ايجاد شده كه زمان دقيق آن مشخص نمي باشد.در پي اين تغييرات ورودي اصلي مدرسه ازجبهه جنوبي به جبهه ي شرقي منتقل شده و فضاي اصلي ورودي به يك اطاق تبديل مي شود
ارباب اردشير اسفنديار آذرگشسب به ياد فرزند اردشير آذرگشسب كه درسال 1324 بوت كرده چهار كلاس و يك انبار در جبهه غربي بنا ايجاد مي نمايد كه در پي آن تعداد دانش آموزان كه تقريباً همواره ثابت بوده در سال 1327 از 678 به 834 نفر افزوني مي يابد. بدنبال الحاق اين قسمت ساختمان به ديوار همسايه چسبيده و از حالت قرينگي خارج مي شود. پيش از اين الحاق در جبهۀ غربي ، بنا داراي يك ورودي ساده و نورگير جهت كلاسها بوده است.
در حال حاضر ورود از جبهه شرقي و از طريق يك دروازه ي آجري با سر در كاشي از طريق خيابان ميرزا كوچك خان و به حياط دبيرستان مي باشد.
ازاره ي سنگي ، دست انداز آجري با قرنيز سنگي و نرده فلزي متعلق به زمان ساخت بنا ، از خيابان جدا گشته است. پس از ورود به حياط با گذراز كناره ي شرقي ساختمان به در ورودي جاي گرفته و روي يك پيش آمدگي يك متري با سردري از كاشي هفت رنگ كه بر روي آن نماد فروهر نقش بسته مي رسيم. در بالاي اين نماد ((پندارنيك)) و در طرفين آن (( گفتار نيك)) و (( كردار نيك)) با خط خوش نوشته شده است.
مواد و مصالح و تزيينات ساختمان
اسكلت بنا آجري مي باشد . سقف طبقه همكف تير آهن با طاق ضربي و طبقه دوم بوسيله چوب پوش با توفال پوشانيده شده است. ساختمان بوسيله ي سقف شيبدار حلبي با خرپاي چوبي تمام مي گردد.
در اين بنا از آجر به صورت هاي پيش بر ، قالبي و تراش خصوصاً در رخ بام و سر ستونها به عنوان عامل تزييني بسيار متنوعي بهره گرفته شده است
در جبهه هاي جنوبي و شرقي قاب سازي بالاي پنجره ها در طبقه همكف گچي و در طبقه اول كاشي هفت رنگ با نقش اسليمي مي باشد. كتيبه ي اصلي بنا در جبهه ي جنوبي و در يكي از دو فرورفتگي كه بصورت قرينه در بنا ايجاد شده قرار دارد، بالاي اين فرورفتگي ها با مقرنس گچي تزيين يافته و در هر دو طبقه تكرار مي گردند. كتيبه ي ديگر كه پس از الحاق قسمت دوم نصب شده در راهروي اين بخش قرار دارد و درباره ي ساخت اين قسمت توضيح مي دهد
قابل ذكر است كه فضاي ورودي بنا در مركز نماي اصلي (جنوبي) و به شكل سنجيده اي ايجاد گشته بوده ولي بدنبال تغييراتي اين فضا به يك اطاق تبديل شده و ورودي با استفاده از راهروي زير پله به جبهه ي شرقي بنا انتقال يافته است. به نظر مي رسد اين تغيير بدون ايجاد فضاي مهمي تناسب اوليه ي بنا راتحت الشعاع قرار داده و دسترسي هاي داخلي را مشكل كرده است.