arc-mo2
16 January 2008, 10:53 AM
ضیافت معماری - 3
آیا معماری آموزش پذیر است؟
Architectural Banquet – 3
Is Architecture Educable?
پرسشی که همواره ذهن مرا به خود مشغول کرده میزان آموزش پذیری معماری است. به نظرم قبل از اینکه نظام آموزش معماری مورد نقد قرار گیرد، باید به طرح این پرسش بنیادی پرداخت که تا چه حد میتوان معماری را آموزش داد؟
استادی داشتم که همواره تاکید میکرد: "تمرین و تکرار از اصول مهم یادگیری است". اما سئوال این است که آیا این تمرین و تکرار در رشتههای هنری هم تعمیم پذیر است؟
بطور مثال آیا میتوان با تمرین و تکرار یک نقاش ماهر یا یک موسیقی دان قابل شد؟ البته جواب این سئوال تا حدی روشن است و میتوان در سایه یک آموزش صحیح و پشتکار به درجاتی از موفقیت در نقاشی، موسیقی یا هر رشته هنری دیگری رسید ولی در نهایت امر در اکثر موارد شاهد تربیت افرادی هستیم که صرفا بصورت مکانیکی به اجرای نتهای موسیقی و یا انجام تکنیکهای نقاشی میپردازند و توانایی خلق آثار شاخص را ندارند.
در اینجاست که میتوان گفت برای هنرمند بودن به چیزی فراتر از آموزش نیاز است و آن داشتن قریحه ذاتی در هر زمینهای است. همان گونه که به زور آموزش نمیتوان فردی را شاعر کرد نمیتوان او را معمار یا نقاش نمود. حتی در مورد ریاضیات هم به جرات میتوان گفت برای فهم عمیق ریاضیات باید یک دید ذهنی به ریاضیات داشت که این قضیه فارغ از فهم فرمولهای ریاضی است، چه برسد به هنری همانند موسیقی که نیازمند گوش موسیقی است یا شعر که نیازمند طبع شاعرانه است و یا معماری که نیازمند ذهن معمارانه است.
هرچند میتوان گفت در میان هنرها، معماری را میتوان رشتهای بینابین دانست میان هنر و مهندسی و به این نتیجه رسید که درصدی از معماری که مهندسی است را میتوان به راحتی آموزش داد ولی آموزش جنبه هنری آن با دشواری زیادی همراه است. من معتقدم همه ما تا حدی ذاتا معمار هستیم ولی میزان این استعداد ذاتی در افراد مختلف متفاوت است و مهمترین وظیفه یک سیستم آموزشی، کشف و بالفعل کردن استعدادهای بالقوه است. قطعا تمامی فارغ التحصیلان رشتهای همچون معماری در بهترین سیستمهای آموزشی جهان هم موفق نخواهند بود و تنها تعداد انگشت شماری از فارغ التحصیلان این رشته حرفی برای گفتن خواهند داشت. هرچند باید اعتراف کنیم که همه ما معماری خواندهها ادعای این را داریم که جزء همین تعداد انگشت شمار هستیم ولی اکثر ما در عمل فاقد توانایی در خلق آثار شاخص حتی در روی کاغذ میباشیم. به نظر من برخلاف عقیده رایج میان عموم در رشتهای همانند معماری، "خواستن توانستن نیست" و درصد بزرگی از معماری آموزش دادنی و یادگرفتنی هم نیست.
آرش پوراسماعیل
آیا معماری آموزش پذیر است؟
Architectural Banquet – 3
Is Architecture Educable?
پرسشی که همواره ذهن مرا به خود مشغول کرده میزان آموزش پذیری معماری است. به نظرم قبل از اینکه نظام آموزش معماری مورد نقد قرار گیرد، باید به طرح این پرسش بنیادی پرداخت که تا چه حد میتوان معماری را آموزش داد؟
استادی داشتم که همواره تاکید میکرد: "تمرین و تکرار از اصول مهم یادگیری است". اما سئوال این است که آیا این تمرین و تکرار در رشتههای هنری هم تعمیم پذیر است؟
بطور مثال آیا میتوان با تمرین و تکرار یک نقاش ماهر یا یک موسیقی دان قابل شد؟ البته جواب این سئوال تا حدی روشن است و میتوان در سایه یک آموزش صحیح و پشتکار به درجاتی از موفقیت در نقاشی، موسیقی یا هر رشته هنری دیگری رسید ولی در نهایت امر در اکثر موارد شاهد تربیت افرادی هستیم که صرفا بصورت مکانیکی به اجرای نتهای موسیقی و یا انجام تکنیکهای نقاشی میپردازند و توانایی خلق آثار شاخص را ندارند.
در اینجاست که میتوان گفت برای هنرمند بودن به چیزی فراتر از آموزش نیاز است و آن داشتن قریحه ذاتی در هر زمینهای است. همان گونه که به زور آموزش نمیتوان فردی را شاعر کرد نمیتوان او را معمار یا نقاش نمود. حتی در مورد ریاضیات هم به جرات میتوان گفت برای فهم عمیق ریاضیات باید یک دید ذهنی به ریاضیات داشت که این قضیه فارغ از فهم فرمولهای ریاضی است، چه برسد به هنری همانند موسیقی که نیازمند گوش موسیقی است یا شعر که نیازمند طبع شاعرانه است و یا معماری که نیازمند ذهن معمارانه است.
هرچند میتوان گفت در میان هنرها، معماری را میتوان رشتهای بینابین دانست میان هنر و مهندسی و به این نتیجه رسید که درصدی از معماری که مهندسی است را میتوان به راحتی آموزش داد ولی آموزش جنبه هنری آن با دشواری زیادی همراه است. من معتقدم همه ما تا حدی ذاتا معمار هستیم ولی میزان این استعداد ذاتی در افراد مختلف متفاوت است و مهمترین وظیفه یک سیستم آموزشی، کشف و بالفعل کردن استعدادهای بالقوه است. قطعا تمامی فارغ التحصیلان رشتهای همچون معماری در بهترین سیستمهای آموزشی جهان هم موفق نخواهند بود و تنها تعداد انگشت شماری از فارغ التحصیلان این رشته حرفی برای گفتن خواهند داشت. هرچند باید اعتراف کنیم که همه ما معماری خواندهها ادعای این را داریم که جزء همین تعداد انگشت شمار هستیم ولی اکثر ما در عمل فاقد توانایی در خلق آثار شاخص حتی در روی کاغذ میباشیم. به نظر من برخلاف عقیده رایج میان عموم در رشتهای همانند معماری، "خواستن توانستن نیست" و درصد بزرگی از معماری آموزش دادنی و یادگرفتنی هم نیست.
آرش پوراسماعیل